XML-sitemap & SEO: zo werkt het

Een XML-sitemap is om meerdere redenen een belangrijk onderdeel van je website. Naast SEO-technisch is het ook voor jezelf en je bezoekers handig. Hoe maak je zo’n sitemap en wat kun je er zoal mee voor je SEO? 

Wat is een XML-sitemap?

Een XML-sitemap is een inhoudsopgave of index van jouw website en bevat alle openbare pagina’s die jij wilt dat zoekmachines indexeren. Dat betekent dus ook dat je pagina’s die je verborgen wilt houden voor de zoekmachine dan wel de bezoekers. Oftewel: wanneer je een pagina publiceert waarvan je weet: hier hoeft een bezoeker niet zomaar op terecht te komen vanuit de zoekmachine, wil je die niet in je sitemap hebben staan. Dat geldt bijvoorbeeld voor:

  • Bedankpagina’s
  • Winkelwagentjes in webwinkels, vaak ‘cart’;
  • Downloadpagina’s van je weggever of zelfs een betaald product;
  • Mediabestanden, want niemand hoeft op de URL van een afbeelding of ander mediabestand uit te komen
  • Pagina’s met dunne inhoud, zoals pagina’s voor auteurs, categorieën en tags van je blogs

Je krijgt zo vast wel een beeld en kunt het zelf dan ook wel invullen lijkt me. De laatste groep is vaak weinig relevant voor je websitebezoekers, omdat er weinig meer op staat dan een beetje verzameling van blogs, die toch al op je blogpagina staan. Zeker tags voegen weinig toe en zorgen SEO-technisch zelfs alleen maar voor verwarring als er ook nog andere pagina’s zijn met het onderwerp van zo’n tag.

Oké, categorieën misschien ook nog wel…

Heb je goede biografieën voor je auteurs, dan is er natuurlijk niks mis met wel laten indexeren van die pagina’s. Datzelfde geldt voor categoriepagina’s van je blogs. Als dat een mooie overzichtelijke pagina is met een overzicht van blogs in die categorie en nog wat extra informatie over dat onderwerp, kan je die prima laten opnemen in de index.

Verschillen XML- en HTML-sitemap

Allereerst is het goed om te weten dat er naast XML-sitemaps ook HTML-sitemaps zijn. De XML-sitemap gebruik je sowieso vanwege SEO, je helpt de zoekmachines er namelijk mee. Komen we zo op.

Kenmerken XML-sitemap

Een XML-sitemap staat altijd in chronologische volgorde, zo kan een zoekmachine zien wanneer een pagina toegevoegd of geüpdatet is. Daarnaast is de XML-sitemap niet zomaar te vinden, in ieder geval niet vanuit de webpagina’s van een website. Je moet hiervoor naar domeinnaam.tld/sitemap.xml of domeinnaam.tld/sitemap_index.xml. Vaak zal de eerste je naar de tweede leiden dankzij een redirect, maar als die eerste niet werkt, ga je dus naar /sitemap_index.xml.

Hoofdsitemap via optimusonline.nl/sitemap.xml met daarin onder andere de post sitemap en page sitemap.

De XML-sitemap is dus ook niet opgemaakt als een gewone webpagina, die in HTML wordt opgemaakt. Daarnaast staan er in de XML-sitemap ook zaken die niet per se heel relevant hoeven zijn voor je bezoeker, zoals datum waarop de pagina gepubliceerd of geüpdatet is en het aantal afbeeldingen op de pagina.

Kenmerken HTML-sitemap

Een HTML-sitemap is meer een inhoudsopgave voor je bezoeker, die je ook zelf kan opmaken zoals je wilt. Zo zou je categorieën kunnen maken en daar pagina’s onder zetten, zodat je bezoeker makkelijk via de categorieën kan zoeken naar wat deze zoekt. Zo’n HTML-sitemap krijgt meestal een compleet eigen pagina, waar in de footer naar verwezen wordt. Super handig en gebruikersvriendelijk.

XML-sitemap voor de zoekmachines

De belangrijkste en meestgebruikte functie van de XML-sitemap is om de zoekmachines op de hoogte te houden van wijzigingen op je website. Je dient de sitemap in bij Google Search Console of Bing Webmaster Tools zodat de zoekmachines weten welke pagina’s ze mogen crawlen en indexeren. Deze sitemap kunnen ze ook gebruiken om nieuwe pagina’s te ontdekken wanneer er een URL aan toegevoegd wordt, of te zien wanneer je een pagina geüpdatet hebt en die onderaan de lijst staat. Zo kunnen ze die (opnieuw) crawlen om de nieuwe of vernieuwde pagina in hun index op te nemen.

Een zoekmachine heeft nu eenmaal links nodig om (nieuwe) webpagina’s te ontdekken. Een nieuwe pagina of een nieuw artikel zal niet direct externe links krijgen en ook interne links zijn er niet altijd gelijk na publicatie. Dus helpt de sitemap de zoekmachines omdat daar links in staan naar

Indienen van je XML-sitemap in Bing Webmaster Tools: gewoon de URL invoeren en klaar.

> Ontdek hier trouwens hoe je Google Search Console verder inzet voor je SEO <

XML-sitemap voor je bezoekers

Hoewel de HTML-sitemap vooral de (publieke) sitemap is voor je bezoekers, kan ook de XML-sitemap voor de meer tech-savvy bezoeker ook een uitkomst zijn. Kijken welke pagina’s er zoal zijn en stiekem misschien ook wel een pagina ontdekken die je eigenlijk verborgen wilde houden. Ik heb op die manier zelfs bij diverse collega’s pagina’s ontdekt die ze echt niet openbaar wilden hebben, bijvoorbeeld de downloadpagina van hun e-boek (mooi, downloaden zonder mijn gegevens in te leveren :-) ) of zelfs een complete cursus!

En: als je geen HTML-sitemap hebt, is de XML-sitemap dus het alternatief voor bezoekers die wel een overzicht willen van de pagina’s op je website.

Verschillende varianten, dat ook nog eens

Als je al eens naar zo’n /sitemap_index.xml hebt gekeken, heb je vast gezien dat daar dan een /post-sitemap en een /page-sitemap in staan. En soms dus ook sitemaps voor:

  • auteurs
  • referenties
  • portfolio-items
  • categorieën
  • tags

Een paar daarvan heb ik eerder al aangehaald. Vraag jezelf dus ook altijd af welke waarde het heeft of die typen pagina’s in de index van de zoekmachine staan. Zijn het pagina’s die nauwelijks iets toevoegen voor je bezoeker, schakel die dan uit voor de sitemap.

Hoe maak je zo’n XML-sitemap?

Hoe doe je dat dan, zo’n XML-sitemap maken en publiceren? Gebruik je WordPress of een ander CMS, dan zijn er sitemap-generators die je zelf al in basis kunt instellen, waardoor de sitemap automatisch wordt aangemaakt. Die kunnen alleen ook tot problemen leiden. Kom ik zo nog op.

Eerst standaard instellen, dan eventueel per pagina

Wanneer je een SEO-plugin als Yoast SEO gebruikt, zit daar een sitemap-generator in. Die kun je instellen bij het installeren van de plugin en daarnaast kun je ook achteraf nog die instellingen wijzigen. Je kunt daarin per type pagina kiezen welke wel of niet een sitemap mogen krijgen. Kies je voor ‘nee’ dan krijgen de pagina’s een noindex-tag mee, waarmee je aangeeft aan de zoekmachines dat ze die pagina niet mogen indexeren, en wordt er dus geen sitemap voor dat type pagina aangemaakt. Wil je bijvoorbeeld bij een specifieke pagina (bedankpagina, downloadpagina, …) nog dat die niet wordt geïndexeerd, dan kun je dat bij het aanmaken van die pagina via je SEO-plugin aangeven.

Bij de instellingen in Yoast SEO schakel je specifieke soorten sitemaps uit.

Meer weten over SEO-plugins? Volg de gratis minicursus over Yoast SEO.

Vanaf WordPress 5.5: sitemap standaard in het CMS

Vanaf WordPress 5.5 zit de XML-sitemap standaard in de WordPress core. Dit betekent dat er in principe geen plugins voor nodig zijn. Zou je denken.

Toch vindt Yoast dat ze de WordPress sitemap moeten uitschakelen om hun eigen sitemap voorrang te geven. En dat is wat mij betreft terecht. De XML-sitemap in WordPress is heel erg basic, terwijl die in Yoast SEO gewoon uitstekend in elkaar steekt. Dus totdat WordPress er eentje ontwikkelt die minstens zo goed is, heb je toch nog een plugin nodig.

Waar het je SEO kan ruïneren

In 2018 rolde Yoast een update van Yoast SEO uit die leidde tot enorme dalingen in posities bij diverse klanten. Wat was er aan de hand? Men had een instelling gewijzigd die automatisch de oude instelling overschreef voor de mediabestanden. Hiermee werd er automatisch verwezen naar de URL van de mediabestanden wanneer je op dat mediabestand klikte. Daarmee werd een sitemap voor de mediabestanden aangemaakt en werden al die URL’s geïndexeerd, wat leidde tot enorme kelderingen in posities.

Sitemap niet zelf de oorzaak, maar toch…

Ieder onderdeel van je website krijgt namelijk een URL, dus ook iedere foto of ander mediabestand. Het is alleen niet de bedoeling dat dit ook echt publiek toegankelijke pagina’s worden. Dat werden het dus wel. Nu is die mediabestanden-sitemap in dit geval niet de echte oorzaak, het was een gevolg van de wijziging in die instelling en werd daardoor gegenereerd. Maar, die sitemap werd ook geïndexeerd en leidde dus tot verwarring bij de zoekmachine, die daardoor pagina’s van sommige websites lagere posities gaf.

Nog een voorbeeld dan

Een ander voorbeeld is dat je conflicten kan krijgen door verschillende plugins die sitemaps genereren. Zo had een klant van mij een issue waarbij de sitemap niet goed opgepikt werd. Toen ik verder in de website dook, ontdekte ik dat er naast Yoast SEO een andere sitemap gegenereerd werd en die de sitemap van Yoast SEO overschreef. De URL veranderde daarmee ook en de zoekmachines konden de sitemap niet meer vinden.

Deze door de schema.org-plugin gegenereerde XML-sitemap conflicteerde met die van Yoast SEO.

Je kunt de XML-sitemap manipuleren

De XML-sitemap valt (een beetje) te manipuleren. Of eigenlijk is dat meer dat je je eigen website kunt manipuleren, want de sitemap neemt over wat je op je website doet bij publicatie. Je kunt namelijk berichten of pagina’s een andere publicatiedatum meegeven dan de daadwerkelijke publicatiedatum. Stel je publiceert op donderdagochtend een blog en wilt dat het lijkt alsof het op woensdag is gepubliceerd, bijvoorbeeld omdat je altijd op woensdag publiceert en het een keer vergeten bent. Dan kun je in WordPress bijvoorbeeld kiezen welke publicatiedatum en -tijd het blog meekrijgt. En die wordt ook zo opgenomen in je sitemap.

Voor of zelfs na het publiceren kun je de publicatiedatum van je pagina in WordPress wijzigen.

Deze optie is eigenlijk bedoeld om een blog van tevoren te schrijven en dan te publiceren op het moment dat jij kiest, zoals ik met mijn nieuwe blogs altijd doe. Je kunt het dus gebruiken om toch eerder “gepubliceerd” te hebben terwijl dat niet zo is. En dat publicatiemoment neemt je XML-sitemap dus over.

Maak er bewust gebruik van

Gebruik deze mogelijkheid niet om te doen alsof je pagina’s vernieuwd hebt, terwijl dat niet zo is. Doe je dit namelijk regelmatig, dan zal Google door krijgen dat je wel datums aanpast, maar de content niet of nauwelijks. Met als gevolg dat de zoekmachine dit soort ‘updates’ voortaan niet meer serieus neemt.

Samengevat voor optimaal gebruik van je sitemap

Gebruik je nog geen sitemap, stel ‘m dan nu in en dien deze sowieso in in Google Search Console. Daarnaast is het niet gek om dat ook te doen in Bing Webmaster Tools. Verder:

  • Loop je sitemap-index zelf regelmatig door en check of alle sitemaps die daarin staan er ook horen te zijn
  • Loop alle sitemaps na om te controleren of er pagina’s in staan die je toch liever niet in de index van de zoekmachines ziet
  • Schakel altijd je mediabestanden uit van indexering, niemand hoeft op die URL’s terecht te komen
  • Check of er geen conflicterende plugins in je CMS zitten, sowieso altijd op letten

Maak er optimaal gebruik van en help je webpagina’s hoger in de zoekmachines.

Heb je iets nieuws geleerd, wil je iets delen, vragen of aanvullen? Laat het hieronder weten, ik ben benieuwd wat je hiervan hebt opgestoken.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

You have to agree to the comment policy.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.