Wat is Google Search Console en hoe gebruik je het?

Je gebruikt het al of hebt er vast van gehoord: Google Search Console. Bij veel webmasters en website-eigenaren is dit echt een ondergeschoven kindje. Veel mensen kijken liever in Google Analytics of denken dat ze daar meer uit kunnen halen. Toch is Google Search Console (GSC) uiterst nuttig, vooral als je met SEO en het verbeteren van je website bezig bent. Laten we eens dieper in GSC duiken: hoe gebruik je deze gratis tool?

Wat is Google Search Console?

Google Search Console is een gratis tool van Google waarin je waardevolle informatie krijgt over de technische prestaties van je website en je vindbaarheid in Google. Zo krijg je er inzicht in de zoektermen waarop jouw website vindbaar is en meldingen van fouten die je vindbaarheid in de weg kunnen zitten. Hiermee kun je jouw website verder verbeteren en je vindbaarheid verder vergroten.

Tot 2015 heette het trouwens Google Webmaster Tools. Naast naamsveranderingen (zoals de vele naamswijzigingen die Google Bedrijfsprofiel al heeft doorgaan) staat Google ook bekend om het te pas en te onpas wijzigen van lay-outs en functionaliteiten van hun tools, dus er is een kans dat informatie en screenshots niet helemaal (meer) overeenkomen met wat jij ziet in jouw Google Search Console.

Belangrijke functionaliteiten in GSC

Als je ingelogd bent in GSC, zie je links een menu met alle functionaliteiten. Je start op de overzichtspagina, een soort homepagina. Die staat dan ook bovenin als ‘Overzicht’, met daaronder de URL-inspectietool. Met daaronder 6 categorieën, die standaard uitgeklapt zijn, die je hier eerst even ingeklapt terugvindt voor het overzicht. Deze 6 categorieën plus de 2 opties daaronder gaan we helemaal doorlopen zodat je weet wat je er zoal mee kan.

Prestaties: hoe vindbaar ben je in Google?

Onder ‘Presentaties’ vind je ‘ Search’  en ‘Discover’, hier krijg je inzicht in hoe bezoekers vanuit Google op jouw website komen. Maar ook op welke zoektermen je überhaupt gevonden wordt. Bij ‘Search’ is dat dus in de zoekresultaten van de zoekmachine, bij ‘Discover’ in Google Discover, wat een soort nieuwsfeed op Google mobiel is.

Prestaties in Search

Als je met je vindbaarheid bezig bent, is dit toch wel de plek waar je het moet zoeken. Hier vind je alle zoektermen waarop jouw website vertoond is in de zoekresultaten en welke pagina’s er vindbaar zijn in Google. En hoewel je niet direct kunt zien welke pagina aan welke zoektermen gekoppeld is, is dat hier wel degelijk te achterhalen.

Dit is natuurlijk heel interessant als je met SEO bezig bent, daar gaan we nog verder op in. Eerst meer over de andere onderdelen. (Of ga direct naar zoektermen en (gemiddelde) posities ophalen uit Google Search Console)

Prestaties in Discover

Niet iedereen komt in Discover. Er zijn nogal wat regels en eisen om te worden weergegeven in Google Discover. Maar als je er in komt, kun je hier dus zien welke pagina’s in Discover verschenen zijn. Althans, dat zou je verwachten. In de property’s waar ik toegang toe heb zie ik tot nu toe (februari 2022) wel iets over vertoningen, maar daarbij niets over de pagina’s die vertoond zouden zijn.

Index: bekijk en beheer de pagina’s in Googles index

Onder ‘Index’ vind je informatie over de indexering van jouw website in de zoekmachine. Hier achterhaal je welke pagina’s eventueel niet geïndexeerd zijn en waarom.

Dekking

Weten hoeveel pagina’s in Googles index staan en welke problemen Googlebot met jouw website ervaart? Hebbes. Zoals je hieronder ziet, krijg je meldingen van fouten waardoor pagina’s niet worden geïndexeerd, waarschuwingen en meer. Bij de details onder de grafiek kun je doorklikken om te ontdekken wat er dan mee aan de hand is.

Soms zijn de fouten die in Search Console staan allang opgelost of eigenlijk geen probleem. Zo is ‘Ingediende URL gemarkeerd als noindex’ in bovenstaande screenshot een URL die ik inderdaad op noindex heb gezet, waardoor die ook uit de sitemap verdwijnt. Kennelijk gaat Google dan nog uit van de sitemap die ze hebben opgehaald en is die niet geüpdatet met een nieuwe versie zonder deze URL.

Niks aan de hand dus.

En zo zie je: af en toe even checken en vooral niet al te veel schrikken van wat er staat. Veel problemen in Search Console zijn eigenlijk geen probleem.

Sitemaps

Hier zie je de XML-sitemaps die je hebt ingediend en wanneer Google die voor het laatst gelezen heeft. En ja, het gaat eigenlijk altijd om meerdere sitemaps, omdat WordPress bijvoorbeeld aparte sitemaps heeft voor pagina’s en berichten (blogs) en je bij webshops sitemaps hebt voor je productcategorieën en je producten. En er is een limiet van 50.000 URL’s voor een enkele sitemap, dus bij meer pagina’s heb je ook al meerdere sitemaps nodig.

Hier dien je ze dus in. En je hoeft daarbij niet alle sitemaps apart in te dienen, de sitemap-index die je onder /sitemap.xml of /sitemap_index.xml terugvindt, is voldoende. Alle sitemaps die daar weer onder vallen vindt de zoekmachine dan wel.

Verwijderingen

Wil je pagina’s tijdelijk uit de index verwijderen, dan kun je dat hier doen. Ook verouderde content (verwijderde of gewijzigde pagina’s) en pagina’s die zijn ingediend voor SafeSearch vind je hier terug. Die laatste 2 kun je zelf indienen, maar kunnen gebruikers van Google ook indienen wanneer ze daar een goede reden voor hebben.

Functionaliteit: technische prestaties van je website

Als je de technische staat van je website wilt controleren en verbeteren, vind je hier hoe Google jouw website beoordeelt op technisch vlak.

Paginafunctionaliteit

De paginafunctionaliteit geeft je een algeheel beeld van de technische staat van je website zoals Google dat ziet. Zonder al te veel details, gewoon globaal, met verwijzingen naar de Site-vitaliteit en het gebruiksgemak op mobiel. Voor echt specifieke rapportages moet je dieper in Search Console duiken of een SEO-tool inzetten.

Site-vitaliteit

Onder site-vitaliteit vind je terug hoe jouw website scoort op de Core Web Vitals. Ook hier vind je niet alle details, maar je kunt vanuit dit overzicht wel door naar de PageSpeed Insights om daar te zien wat er eventueel aan je webpagina’s mankeert. Het mooiste is natuurlijk dat je dit niet hoeft te doen omdat je score gewoon goed is.

Gebruiksgemak op mobiel

We bezoeken allemaal regelmatig websites met onze smartphones. Dus is het gebruiksgemak van je website op die mobiele apparaten essentieel. Als er problemen mee zijn, vind je die hier terug. De meest voorkomende problemen zijn dat klikbare elementen te dicht bij elkaar staan, tekst te klein is en content breder is dan het scherm.

Als je dit terugvindt in GSC kun je op die foutmeldingen klikken om te zien voor welke URL’s dat geldt. En als je dan wilt zien waar het misgaat, kun je de ” Live-URL testen”. Je kan dan ook de melding krijgen dat alles in orde is, omdat de problemen inmiddels zijn opgelost. Het komt ook regelmatig voor dat deze fouten er helemaal niet zijn en de meldingen niet terecht zijn. Zo zie je dus hoe belangrijk het is om meldingen en kennelijke fouten dus ook te controleren.

Optimalisaties: kleine kans dat je hier problemen tegenkomt

Kleine dingetjes, dus kleine kans dat je problemen tegenkomt in het onderdeel Optimalisaties. Dit zijn de 4 onderdelen:

Broodkruimels

Kruimelpad, breadcrumbs of broodkruimels; het navigatiemenu op je webpagina’s waarmee bezoekers kunnen zien waar ze op je website zijn kan ook weleens fouten bevatten. Dat check je hier dus.

Logo’s

Heeft Google je logo gevonden? Helemaal prima. En als dat niet zo is, vind je dat hier.

Reviewfragmenten

Als je producten of diensten verkoopt op je website, kun je daar reviews aan koppelen. Als je de review-snippets niet goed hebt geïmplementeerd, zie je dat onder Reviewfragmenten in Search Console. Alle details rondom de review-snippets vind je natuurlijk bij Google zelf.

Zoekvak voor sitelinks

Sitelinks zijn extra links naar jouw webpagina’s in de zoekresultaten. Je ziet ze vooral bij branded search; zoekopdrachten waarbij je op een specifiek bedrijf of merk zoekt. En hoewel je niet zelf kunt bepalen welke pagina’s daar komen te staan, maak je het wel mogelijk door de juiste technische opmaak van je webpagina’s. Als daar iets mis mee is, ontdek je hier wat er mis mee is.

Beveiligingsproblemen en handmatige acties

Dit hoop je niet te moeten checken, omdat je dan serieuze problemen hebt met je website. Handmatige acties zijn de zogenaamde penalty’s die Google kan uitdelen. Als je die krijgt, heb je het echt bont gemaakt. De kans dat je zo’n handmatige actie krijgt is heel klein, die krijg je echt alleen wanneer ze ervan overtuigd zijn dat je moedwillig probeert jouw posities in de zoekresultaten te manipuleren. Ook beveiligingsproblemen zul je waarschijnlijk niet snel tegenkomen, dat gebeurt onder andere wanneer je website gehackt is of er malware is geïnjecteerd.

Verouderde tools en rapporten

Zoals aangegeven wordt Search Console regelmatig geüpdatet. Niet iedereen vindt elke verandering een verbetering, vandaar ‘geüpdatet’ in plaats van ‘verbeterd’. Hier vind je wat oude onderdelen terug als je die nog wilt gebruiken. Althans, als je niet hebt gekozen voor ‘domeinproperty’. Dat is wanneer je alles op domeinniveau hebt ingeregeld en niet op specifieke URL, zoals een subdomein.

Grote kans dat deze uiteindelijk definitief verdwijnen, dus laten we dit lekker voor wat het is. Er zit al genoeg in Search Console waar je echt wat mee kan.

Links

Je weet dat backlinks een belangrijke rol spelen in je vindbaarheid toch? Hier krijg je inzicht in welke backlinks, of vooral backlinks van welke domeinen Google heeft gevonden. Sterker nog, je ziet hier ook de interne links en ankerteksten terug. Het grote nadeel: zo nauwkeurig als de SEO-tools zijn ze niet. Wat Google je niet vertelt is vanaf welke specifieke pagina’s of subdomeinen je de backlinks krijgt. En welke ankerteksten er precies gebruikt worden voor welke URL’s van je website. Daarvoor heb je dan toch echt tools als Ahrefs, Moz, Semrush, Mangools of Majestic nodig.

Instellingen

Onder Instellingen vind je de crawlstatistieken en kun je anderen toegang te geven aan Google Search Console. Daarnaast kun je een eventuele domeinnaamwijziging doorgeven

Zoektermen en (gemiddelde) posities uit Google Search Console halen

Aan het begin al aangekaart: in Google Search Console vind je terug op welke zoektermen mensen jouw website vinden. En daarbij zie je ook welke pagina’s op welke zoektermen ranken in Google.  Let wel: het is een flinke bult aan informatie, dus je hebt wat handigheid en filters nodig om de zoektermen in combinatie met je pagina’s te zien.

Standaardoverzicht Zoekresultaten

Wanneer je naar Zoekresultaten gaat krijg je standaard de cijfers en grafiek te zien voor zoekresultaten op ‘Web’ over de afgelopen 3 maanden. Ook staat standaard het totaal aantal klikken en het totaal aantal vertoningen over die periode aan. De gemiddelde CTR en gemiddelde positie kun je zelf aanvinken, waarmee je de lijnen voor die cijfers ook in de grafiek te zien krijgt.

Speel zelf gerust wat met deze filters, om zo wegwijs te worden in GSC en te ervaren wat je zelf prettig vindt dan wel welke informatie jij er zelf uit wilt halen.

Zoektype in Zoekresultaten

Standaard staan de Zoekresultaten in GSC op ‘Web’ als zoektype. Dat kun je aanpassen, waarbij je kunt kiezen uit:

  • Afbeelding
  • Videobestanden
  • Nieuws

Vind je onder ‘Web’ dan de standaard organische zoekresultaten? Nee. Ook de andere zoektypen staan in ‘Web’, althans: alle zoekresultaten waarmee je in ‘universal search‘ staat. De standaard zoekresultatenpagina na een zoekopdracht, waar ook afbeeldingen, video’s en nieuws in kunnen staan. De andere zoektypen schakel je dus in als je wilt weten hoe je op specifiek die zoektypen rankt.

Totaal aantal klikken: meer of minder dan in Google Analytics

Hier wordt het echt interessant. Als je ook Google Analytics (GA) gebruikt, zul je zien dat daar heel andere bezoekersaantallen staan. Dat komt aan de ene kant omdat GA ook bezoekers van buiten Google registreert, zoals direct verkeer en verkeer vanaf andere websites en sociale media. Aan de andere kant registreert GA niet alle bezoekers die vanuit Google op je website komen. Als bezoekers geen cookies accepteren, mag Analytics ze niet volgen en zullen ze niet in GA terug te vinden zijn. En terugkerende bezoekers worden niet voor een tweede keer geteld in GA, terwijl in GSC gewoon alle klikken worden geregistreerd.

Zo zie je dat je nooit een compleet beeld zult hebben, zeker niet als je één tool gebruikt. Hoeft ook niet, we hoeven niet tot in detail alles te weten toch?

Totaal aantal vertoningen

Het totaal aantal vertoningen in GSC is het aantal keren dat een Google-gebruiker een link naar jouw website heeft kunnen zien. Als je onderaan pagina 1 staat en een Google-gebruiker scrolt niet naar beneden, zal die jouw link niet zien en is er dus geen vertoning. Logisch toch?

Nu komt daar nog bij dat ook vertoningen in Google Discover worden meegeteld. Alleen als je regelmatig nieuws of kennis deelt is de kans er dat je ook in Discover komt, dus dat zullen niet snel veel vertoningen zijn. Zo heb ik van november 2021 tot en met januari 2022 42 vertoningen gehad in Discover met optimusonline.nl. Tegenover 1,8 miljoen vertoningen in totaal is dat niet echt heel spannend. En klikken zeggen uiteindelijk meer dan vertoningen, omdat die klikken ook echt bezoekers naar je website zijn.

Gemiddelde CTR: laat je niet gek maken

Je wilt natuurlijk veel bezoekers naar je website. Of eigenlijk: veel relevante bezoekers naar je website. En dan lijkt een hoge CTR heel wat, dus het verhogen van je CTR kan dan een doel zijn. In dat geval zou ik de CTR in Google Search Console niet als uitgangspunt nemen. Zodra je website groeit omdat je net als ik regelmatig nieuwe artikelen publiceert en/of pagina’s toevoegt, verandert je vindbaarheid en dat hoeft niet altijd gunstig te zijn.

Je kan namelijk zomaar vindbaar worden op zoektermen die helemaal niet zo interessant zijn voor jou. Of je komt in de afbeeldingencarrousel als een van de vele afbeeldingen, waarbij de kans dat iemand specifiek op jouw afbeelding klikt wel heel laag is. En zo zijn er meer factoren die jouw gemiddelde CTR omlaag halen, terwijl dat niet per se negatief is, omdat het aantal bezoekers naar je website bijvoorbeeld wel toeneemt. Wat zegt zo’n CTR dan?

Laat je dus niet gek maken

Je ziet: een gemiddelde CTR is niet echt een heel betrouwbaar cijfer en dus geen KPI voor je SEO. Laat je niet gek maken en duik vooral in de CTR per zoekterm als je echt CTR’s wilt verbeteren. Zo zou ik voor de zoekterm ‘zoekwoorden onderzoek’ kunnen zoeken naar de reden waarom de CTR maar 2,2% is, terwijl dit toch meer dan 5% moet kunnen zijn bij deze gemiddelde positie:

En dan komen we aan bij een heel relevant onderdeel: de gemiddelde positie. Je hebt vast zelf ook weleens gekeken naar die gemiddelde positie, waarbij je hebt gedacht: ik sta toch echt hoger in Google. En dat klopt waarschijnlijk ook.

Gemiddelde positie: zoveel factoren

De gemiddelde positie is wel het meest onbegrepen onderdeel in Google Search Console. Althans, als ik afga op de mensen met wie ik spreek over GSC. En dat is niet gek, want waarom staat daar vaak een lagere positie dan jij met je eigen ogen hebt gezien? Dat is omdat deze gemiddelde positie is gebaseerd op heel veel verschillende factoren:

  1. Periode: je krijgt standaard al een periode van 3 maanden te zien, een relatief lange periode waarin posities schommelen. Want een positie in de zoekresultaten is niet statisch en kan flink schommelen.
  2. Personalisering: jij kan jouw website wel op een hoge positie terugzien in de zoekresultaten, maar iemand die aan de andere kant van het land googelt kan een heel ander zoekresultaat te zien krijgen waarbij jouw website een stuk lager staat.
  3. Verschillende posities in 1 SERP: je kan met jouw pagina in zowel de gewone organische zoekresultaten (blauwe link) staan, als in bijvoorbeeld afbeeldingen en het kennisvenster. Dan tel jij zelf wel de eerste positie die jij zelf ziet, maar rekent Google het gemiddelde van die posities. Meer uitleg bij Google zelf.

En heel eerlijk: zelfs hier kom ik dan nog niet uit als ik zie dat ik toch echt in de top 10 sta met een zoekterm waar Google mij een gemiddelde van 30,7 voor laat zien in Google Search Console. Dus daar kun je niet zo heel veel mee als je echt wat met je vindbaarheid in Google wilt. Dan heb je toch echt ranktrackingtools nodig.

Zoektermen per pagina ontdekken

Hoe zie je nu welke pagina op welke zoektermen rankt in Google? Door deze 3 simpele stappen te doorlopen:

  1. Kies in ‘Zoekresultaten’ onder de grafiek het tabblad ‘Pagina’s’;
  2. Klik op de URL van de webpagina waar je de zoektermen voor wilt zien;
  3. Klik op het tabblad ‘Zoekopdrachten’.

Voilà: je ziet voor welke zoektermen Google jouw webpagina heeft vertoond.

Als je een website hebt met meer dan 10 pagina’s wordt het alleen wel een tijdrovende klus om alle pagina’s zo handmatig na te lopen. Gelukkig kun je met Search Analytics for Sheets alle zoektermen en posities inclusief URL’s importeren in Google Spreadsheets. En ja, daar staat echt alle zoektermen en posities. Want waar je in Search Console tot 1.000 zoektermen kunt zien, krijg je met Search Analytics for Sheets echt alles, als dat meer dan 1.000 is.

Google Search Console koppelen aan Google Analytics

Als je zowel GA als GSC gebruikt, kun je beide ook nog aan elkaar koppelen. Zo krijg je gegevens uit Search Console ook nog in Analytics te zien en kun je uitgebreidere rapportages uit GA halen.

Dat was een heel verhaal, waar je vast wel iets nieuws uit hebt opgedaan. Wat is het waardevolste inzicht voor jou? Heb je vragen, opmerkingen, aanvullingen of wat dan ook, laat een reactie achter, ik beantwoord vragen sowieso altijd. En ik ben heel benieuwd of je iets nieuws over Google Search Console geleerd hebt.

 

Website | + berichten

Of je SEO nu interessant vindt of er helemaal geen interesse in hebt, als je een website hebt, heb je er nu eenmaal mee te maken. Juist omdat ik het leuk vind, schijf ik er graag en vaak over en uit reacties blijkt dat het zelfs mensen met een aversie tegen zoekmachine-optimalisatie helpt.

Begonnen in 2012 met het idee webteksten te schrijven, ben ik me steeds verder gaan verdiepen in SEO en het daarmee verbonden CRO (conversie-optimalisatie). In al mijn artikelen help ik je jouw website te verbeteren om er zo meer omzet uit te halen. Wedden dat je het nog leuk gaat vinden ook?

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

You have to agree to the comment policy.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.